Hoe draagt u een familiebedrijf over zonder de controle te verliezen?

In het kort

• ·Eigendom en zeggenschap zijn twee verschillende zaken en kunnen gescheiden worden.
• ·De statuten, een aandeelhoudersovereenkomst of een maatschap zijn de gebruikelijke instrumenten.
• ·Een gefaseerde overdracht spreidt de operatie over meerdere jaren.
• ·Familiale afspraken vastleggen voorkomt discussie tussen erfgenamen.

De overdracht van een familiebedrijf is zelden één handeling. Ze loopt over jaren en botst bijna altijd op dezelfde spanning: de ondernemer wil geleidelijk overdragen, maar nog niet loslaten.

Hieronder leest u met welke instrumenten eigendom en zeggenschap gescheiden kunnen worden, hoe een gefaseerde overdracht verloopt, en waarom de familiale afspraken even belangrijk zijn als de juridische structuur.

Aandelen bezitten en de vennootschap besturen zijn twee verschillende dingen. U kunt aandelen schenken en toch bestuurder blijven, en u kunt statutair vastleggen welke beslissingen uw goedkeuring vragen.

Een klassieke techniek is de schenking met voorbehoud van vruchtgebruik: uw kinderen worden blote eigenaar van de aandelen, u behoudt het vruchtgebruik en, afhankelijk van wat is afgesproken, het stemrecht.

Ook een maatschap wordt vaak gebruikt als controlevehikel: de aandelen worden ingebracht en u blijft als statutair zaakvoerder beslissen, terwijl de deelbewijzen naar de volgende generatie gaan.

Wat betekent dat

Maatschap

Een vennootschapsvorm zonder rechtspersoonlijkheid die vaak wordt gebruikt om vermogen samen te houden en het beheer bij één zaakvoerder te leggen, terwijl de economische rechten bij de deelgenoten liggen.

Naast de structuur is er de vraag hoe de familie met elkaar omgaat. Een aandeelhoudersovereenkomst regelt wat er gebeurt als iemand wil uitstappen, hoe aandelen gewaardeerd worden, en wie mag toetreden.

Werkt één kind in de zaak en de andere niet, dan wordt dat vaak het scherpste punt. Een erfovereenkomst waarin alle kinderen verklaren dat zij de gedane schenkingen als evenwichtig beschouwen, kan discussie na uw overlijden voorkomen.

Onze ervaring is dat deze gesprekken beter vroeg dan laat gebeuren, en beter met alle betrokkenen samen dan in aparte gesprekken.

Wat wij nodig hebben om te starten

• ·De gecoördineerde statuten van de vennootschap
• ·Het aandeelhoudersregister en de familiale structuur
• ·De jaarrekeningen van de laatste boekjaren
• ·Bestaande schenkingsakten of aandeelhoudersovereenkomsten
• ·Een overzicht van wie in de zaak actief is

Een overdracht in stappen is de norm. Vaak begint het met een gedeeltelijke schenking van aandelen, gevolgd door een aanpassing van de statuten en van het bestuur, en pas jaren later door de overdracht van de resterende zeggenschap.

Elke fase heeft eigen formaliteiten. Een schenking van aandelen kan naargelang de structuur een notariële akte vragen, een statutenwijziging altijd.

Wij stemmen dat traject af met uw accountant en, waar nodig, met een fiscalist, zodat de fiscale en juridische kalender op elkaar aansluiten. Laat de gevolgen voor uw situatie steeds vooraf nakijken.

Dit is algemene informatie

Dit artikel legt de algemene regels uit. Uw situatie kan afwijken, bijvoorbeeld door uw rechtsvorm, uw statuten of de aard van de operatie. Laat uw dossier nakijken voor u beslist.

Meer over dit thema

Gerelateerde artikelen